X
.png)
Við verðum að krefjast þess að enda opið sjókvíaeldi:
Óafturkræf umhverfisáhætta
Mengun íslenskra fjarða
Slæm velferð dýra
Afhverju eru lokað kerfi betri?
What do we actually get? Sea cage salmon farming in Iceland offers limited local jobs and modest revenue in exports (~54 billion ISK) while triggering significant ecological costs, plummeting wild salmon numbers, persistent waste and microplastic pollution, high fish mortality, and large-scale escape incidents.
What’s actually good for Iceland: Tourism. Our biggest industry, it delivers roughly 18x more economic value (~964 billion ISK), spreads employment across the country, and comes with far less risk.
The bottom line: Salmon aquaculture is a high-risk, low-return model. Tourism only survives if our fjords and wild nature do. Let’s not trade a proven industry for a risky one.
Frumvarpið segist bæta eftirlit en getur fest Ísland í áhættusamri vegferð. Það er mikilvægt að nútímavæða löggjöf um lagareldi á meðan enn er tími: stöðva veitingu nýrra leyfa til opins sjókvíaeldis og setja skýra áætlun um útfösun þeirrar framleiðsluðferðar.
Verndarsjóður villtra laxastofna (NASF) og stækkandi bandalag íslenskra samtaka, landeigenda, leiðtoga úr atvinnulífi, vísindafólks og alþjóðlegra samstarfsaðila er tilbúið að vinna með Alþingi að lausnum sem vernda náttúru Íslands og framtíð. Við erum einnig reiðubúin að kalla til ábyrgðar þá sem selja lágu verði náttúruauðlindir Íslands til að þjóna erlendum fyrirtækjum.
Þetta frumvarp er enn hægt að laga. Alþingi þarf að velja: Skammtímagróða fyrir fáa - eða langtímavernd efnahags, fjarða, samfélaga og alþjóðlegs orðspors Íslands.
En hvað gerir frumvarpið rétt?
01.
• Lægri gjöld fyrir lokaðar lausnir og ófrjóan lax.
• Aukið aðgengi og fjármögnun fyrir eftirlitsaðila.
• Ekkert bindandi heildarþak á lífmassa.
• Áhættumat erfðablöndunar er ráðgefandi, ekki bindandi.
• Enn er hægt að opna ný svæði fyrir opið sjókvíaeldi.
• Engin ný friðunarsvæði.
• Burðarþolsmat ýtir undir vöxt í stað þess að setja mörk.
• Íslendingar gætu þurft að greiða bætur til erlendra fyrirtækja: frumvarpið setur fram kvótakerfi sem kallast “laxahlutur” - kvóti sem skapar eignarrétt.
• Það getur gert fyrirtækjum kleift að krefjast bóta ef kvóti er minnkaður eða tekinn burt.
• Þetta gerir framtíðarbreytingar fjárhagslega og lögfræðilega áhættusamar.
Leyfi gefin út til allt að 16 ára, með endurnýjunum.
• Öruggasta leiðin til að koma í veg fyrir þetta er skýr endadagsetning fyrir opið sjókvíaeldi.
• Lokaðar lausnir fá afslætti, en eru ekki gerðar að skyldu.
• Ódýrasta og mest mengandi aðferðin, opið sjókvíaeldi festist í sessi.
• Mengun er verðlögð, ekki stöðvuð.
• Há afföll fiska, lús og mengun eru talin ásættanleg niðurstaða.
• Eftirlit og aðgerðir eru ekki fyrirbyggjandi, heldur eiga sér stað eftir að skaðinn er skeður.
Rödd þín skiptir máli. Skrifaðu undir áskorunina.
Núna er verið að vinna í nýju lagareldisfrumvarpi sem fer fljótlega til umfjöllunar á Alþingi.
Ef samþykkt verða nægilega ströng lög gæti það orðið eitt stærsta skref í sögu náttúruverndar og verndar lífríkis á Íslandi. En til þess þurfa löggjafarnir að vita hver vilji fólksins er, bæði á Íslandi og um allan heim. Bættu rödd þinni við:
Ásamt meirihluta Íslendinga og áhyggjufullu fólki um allan heim krefst ég þess að skaðlegu sjókvíaeldi verði tafarlaust hætt.
UPPFÆRSLA: Lagareldisfrumvarpið sem vísað var til þegar þessi áskorun var fyrst sett af stað árið 2023 hefur enn ekki verið samþykkt á Alþingi og nýjasta útgáfa þess er enn til umræðu. Kröfur okkar eru þær sömu: að binda enda á skaðlegt sjókvíaeldi. Árin 2023/2024 skrifuðu tæplega 60.000 manns undir áskorunina, sem átti þátt í því að löggjafinn gat ekki samþykkt frumvarp sem verndaði ekki náttúruna. Í dag (2026) stöndum við aftur á sömu krossgötum — nema nú er meira í húfi en nokkru sinni fyrr. Rödd þín er nauðsynlegri en nokkru sinni áður.