HLUSTIÐ Á

VÍSINDIN.

Alls staðar þar sem laxeldi í sjókvíum er stundað hnigna villtir laxastofnar og lífríki sjávar spillist. Endurtökum ekki þessa hörmung á Íslandi.

Vísindasamfélagið leggst gegn sjókvíaeldi.

Þetta opna bréf sem var undirritað af 14 vísindamönnum, birtist fyrst í Morgunblaðinu 6. júní 2024.

01

Laxeldi í sjókvíum jafngildir útrýmingarhættu fyrir villtan Atlantshafslax. Villtir laxastofnar eru í sögulegu lágmarki á heimsvísu. Tegundin sem var áður útbreidd, hefur dregist saman um 75 prósent um allt Norður-Atlantshaf.Fjöldinn hefur hrunið í öllum löndum þar sem laxeldi er stundað, eða um 50 prósent í Noregi og 70 prósent í Skotlandi.Ísland er síðasta vígi villta Atlantshafslaxins og vísindamenn vara við því að íslenskir stofnar séu einnig á niðurleið.

02

Tugir milljóna eldislaxa drepast á hverju ári af völdum sjúkdóma, sníkjudýra og áhrifa hlýnandi sjávar. Ævintýralegar 865 milljónir eldislaxa drápust í fjöldadauðatilvikum síðasta áratuginn. Í Noregi drápust 62,3 milljónir eldislaxa af völdum sjúkdóma og meðferðar gegn laxalús árið 2023 eitt og sér.

03

Ein eldisstöð getur haft milljón fiska eða fleiri í sjókvíum sem losa umframfóður, saur og önnur efni út í hafið í kring. Snemmbær rannsókn áætlaði að lítil laxeldisstöð með 200.000 fiska framleiði jafn mikinn úrgang og 65.000 manna borg.

04

Það þarf meira en 1 kg af villtum fiski sem mulinn er í fiskimjöl, til að framleiða 1 kg af eldislaxi.Á hverju ári sópa risavaxin togskip upp meira en hálfri milljón tonna af smáfiski undan ströndum Vestur-Afríku í fiskeldisfóður.Ritrýnd rannsókn í tímaritinu PLOS sýndi að 90 prósent þess fisks hentar til manneldis.

05

Metfjöldi eldislaxa í Skotlandi, 17,4 milljónir, féll árið 2023 og var hækkandi sjávarhiti kennt um.Langvarandi hlýindaskeið átti þátt í metfjöldadauða 2,6 milljóna fiska í 10 laxeldisstöðvum í Kanada í eigu Mowi árið 2019.

Nú er tími til að hlusta á vísindin og segja „nei“ við þessum skaðlega iðnaði.

14 vísindamenn frá ýmsum stofnunum, þar á meðal norska dýralæknaháskólanum, Atlantic Salmon Federation, Nature Canada, og háskólum víðs vegar um Kanada og Ísland..

Trygve Poppe,Professor emeritus, Norwegian School of Veterinary Medicine, NMBU
Valerie Ouellet,Vice-president Research & Environment Atlantic Salmon Federation
Mark Butler,Senior Advisor,Nature Canada
Torfinn Evensen,Secretary General of 
Norwegian Salmon Rivers
Rick Rosenthal,Marine Biologist, four-time Emmy, and BAFTA award-wining Filmmaker, Speaker
Dr. Dalrún Kaldakvísl,náttúrusagnfræðingur
Jóhannes Sturlaugsson,líffræðingur
Alexandra Morton,Researcher
Jonathan Carr,Senior ScientistAtlantic Salmon Federation
Eva Enders,
Associate Professor,
 INRS-ETE
Snæbjörn Pálsson,
prófessor í stofnlíffræði
 við Háskóla Íslands
Dave Meerburg,
Independent Salmon Research, Canada
Professor Lynne U. Sneddon,University of Gothenburg Department of Biological
 & Environmental Sciences
Normand Bergeron,Full profesor Institut national de la recherche scientifique (INRS)Québec, Canada
Nick AyersFormer Presidential Advisor and Chief of Staff to the Vice President of the United States
Alain BergeronPresident of SYRUS
Montreal, Quebec, Canada
Robert BishopPresident of the Salmonid Council of Newfoundland and Labrador Saint John’s, Newfoundland and Labrador, Canada
David Bittner, PhDDirector of Swiss National Fishing Association Schlossrued, Switzerland
Zac BookmanCo-Founder and CEO of OpenGov San Francisco, California, United States
Stephen BronfmanExecutive Chairman of Claridge Inc. Montreal, Quebec, Canada
Chris BurkardPhotographer and Explorer Reykjavík, Iceland
Catalina CendoyaDirector of Global Salmon Farming Resistance Buenos Aires, Argentina
John ChambersRetired Chairman and CEO of Cisco Systems San Jose, California, United States
Yvon ChouinardFounder of Patagonia, Inc.
Venture, California, United States
Catherine CollinsSalmon Wars’ Author
Nova Scotia, Canada
KC CrainCEO of Crain Communications, Inc.
Detroit, Michigan, United States
Edgar Cullman Jr.Managing Member of Cullbro Inc.
New York, New York, United States
Charles FinchFounder and CEO of Finch + Partners, London, England
Normand FisetPresident of Federation Quebecoise pour le Saumon Atlantique
Quebec City, Quebec, Canada
Jens Olav FlekkeChairman of Reddvillaksen
(NASF Norway)
Oslo, Norway
Doug Frantz‘Salmon Wars’ Author
Nova Scotia, Canada
Hilary FranzWashington State Commissioner of Public Lands Olympia, Washington, United States
Richard L. FriedmanPresident and CEO of Carpenter & Company. Cambridge, Massachusetts, United States
Ryan GellertCEO of Patagonia, Inc.
Ventura, California, United States
Taylor GloverCo-Chairman of Turner Enterprises
Atlanta, Georgia, United States
Emma HelversonDirector of Wild Fish Conservancy &
Our Sound, Our Salmon Coalition
Seattle, Washington, United States
Roni HornVisual Artist and Writer
New York, New York, United States
Thomas JohanssonSecretary-General of Baltic Salmon Fund
Kusmark, Sweden
Paul Tudor JonesFounder and CIO of Tudor
Stamford, Connecticut,
United States
David E. KelleyFounder of David E. Kelley Productions and Riverence
Manhattan Beach, California,
United States
Jim KennedyChairman of  James M. Cox Foundation Atlanta, Georgia,
United States
Kasim KutayCEO of Novo Holdings
Hellerup, Denmark
Simon LairdChairman of Thurso River Ltd
Caithness, Scotland
Pedro LandaleChairman of AST
United Kingdom
Jim LawleySustainable Blue
Halifax, Nova Scotia, Canada
Charlie LeBlancPresident of NBSC
Moncton, New Brunswick, Canada
Joe LonsdaleFounder of Palantir Technologies
Austin, Texas, United States
Tim MacDonaldDirector of ASF (Canada)
Stratford, Ontario, Canada
Susan McArthurCo-Founder and Executive Chair
of LockDocs, Inc.
Toronto, Ontario, Canada
Hon. Micheal A. MeighenPast Chairman of ASF (Canada)
Toronto, Ontario, Canada
Corey MosherPresident of NSSA
Halifax, Nova Scotia, Canada
Jim MurrayActor, The Last Salmon Podcast, AST Ambassador, Founder Activist Anglers
Tiggy PettiferFundraising & Events of AST
Perth, Scotland
Chad PikeChairman of Grassy Creek Foundation Jacksonville, Florida, United States
Louie PortaExecutive Director of Oceans North
Halifax, Nova Scotia, Canada
Brian PorterChairman of ASF (Canada) and
retired President and CEO of Scotiabank Toronto,
Ontario, Canada
Eric RobertsChairman of ASF (U.S.)
New York, New York, United States
Rick RosenthalFour-time Emmy and BAFTA
Award-Winning Filmmaker,
Marine Biologist, Speaker
Santa Barbara, California,
United States
Eric RuttenbergManaging Partner of Tinicum, Inc.
New York, New York, United States
Martina SassoFounder of Por el Mar
Buenos Aires, Argentina
Gordon SimCEO of LOOP Tackle Design
Sollentuna, Sweden
Alex TaylorChairman and CEO of Cox Enterprises
Atlanta, Georgia, United States
Bill TaylorPresident and CEO of ASF
(Canada and U.S.)
Saint Andrews, New Brunswick, Canada
Remy TrefaletChairman of Trefalet & Company
New York, New York, United States
Ted TurnerChairman of Turner Enterprises
and Turner Foundation
Atlanta, Georgia, United States
Jim VandeHeiCEO of Axios
Arlington, Virginia, United States
Chris VerbiskiAtlantic Rivers Outfitting Company
Newfoundland and Labrador, Canada
Iwan WirthCo-Founder and Chairman of
Hauser & Wirth and Artfarm
London, United Kingdom